Opinberunarbók Jóhannesar er sérstaklega áberandi í kvikmyndinni Metropolis, en þar er gamla heimskerfið að líða undir lok og nýtt að taka við. Biblíulegar tilvísanir í myndinni eru þó ekki bara bundnar við hana.
Joh Fredersen, hönnuður, stjórnandi og skapari Metropolis borgarinnar, minnir um margt á JHVH, hinn stranga, hefnigjarna en kærleiksríka Guð Ísraelsmanna sem síðar umbreytist í fyrirgefandi Guð kristinna manna. Nafnið Joh gæti vísað til nafn Guðs, JHVH, sem stundum var stytt sem Jah (samanber endingin í orðinu Hallelújah!) en var sennilega Jahve þótt sumir hafi síðar kosið að stafsetja það sem Jehóva. Þessi umbreyting verður hins vegar ekki nema fyrir fórn sonarins, en sonur Fredersens í myndinni heitir Freder. Fredersen var líkast til giftur Hel, móður Freders, en hún dó af barnsförum og líklega skýrir það þann kulda sem einkennir samskipti hans við son sinn, Freder minnir hann á konuna sem hann elskaði en glataði.
Líta má á Freder, son Joh Fredersen, sem mildan kristsgerving. Hann býr í nokkurs konar himnaríki heima hjá sér og þekkir ekkert annað en kærleika og sælu. Þar opinberast María svo honum með mikinn fjölda að því er virðist munaðarlausra barna og þá áttar hann sig á því að heimurinn er margbrotnari en hann hafði haldið. Það eru því börnin sem fylgja Maríu sem fá hann til að kanna aðbúnað verkamannanna. Hann kallar alla bræður sína sem hann hitter en Jesús kallar ýmsa bræður í að minnsta kosti 35 versum. Þar að auki er Freder krossfestur á táknrænan hátt er hann leysir starfsmann 11811 undan byrðum vélarinnar sem stöðugt þarf að vinna við og tekur stöðu hans. Þegar Freder örmagnast í erfiðsvinnunni við vélina og stendur þar í krossfestingarstellingu breytist hún í klukku og hann hrópar: „Faðir, faðir, hví er vinnutíminn svo langur?“ (Þetta minnir óneitanlega á það þegar Jesús kallaði hárri röddu um nón: ,,Elí, Elí, lama sabaktaní!“ Það þýðir: ,,Guð minn, Guð minn, hví hefur þú yfirgefið mig?“ Sjá: Mt: 27:55 og Mk 15:34.) Seinna deyr Freder táknrænum dauða í hitasótt og stígur til heljar í ofskynjunum sem sjúkdómurinn veldur en rís þaðan upp reiðubúin til að verða meðalgangari (Mediator), þ.e. hjartað milli hugar og handa, sem kemur að lokum á friði milli föður síns og verkamannanna. Hann boðar frið og berst aðeins í ýtrustu neyð. Hann er frelsari sem boðar frelsi og bjargar börnunum frá syndaflóðinu með hjálp Maríu og Josaphats. Hann er fórnar sér fúslega og er ávallt reiðubúinn til þess að taka á sig byrðar annarra.
Sagan af Siddharta Gautama kemur líka upp í hugann er Freder er skoðaður í upphafi myndarinnar. Sá bjó áhyggjulaus í höll sinni þar til dag einn að hann sá eymd heimsins fyrir tilviljun og yfirgaf þegar höll sína og leitaði að lausn undan þjáningunni með ýmsum leiðum þar til hann fann meðalveginn og varð Búddha. Freder gæti þá hafa byrjað sem búddhagervingur í myndinni en endað sem kristgervingur.
M-vélin í Metropólis vísar til Móloks, guð Ammóníta sem heimtaði barnsfórnir í Gamla testamentinu. Snemma í myndinni verður Freder vitni að slysi þar sem vélin veldur dauða starfsmanna og sér í ofsjónum þar sem þrælar eru leiddir inn í guðinn Mólok til að fóðra hann.
Þegar María birtist fyrst með barnaskarann minnir sviðsetningin óneitanlega á klassískar málverkahefðir af Maríu guðsmóður. (Sjá http://www.members.aol.com/jocatholic/mary.htm.) Hún vekur Freder til umhugsunar um þá sem minna mega sín og er þess valdandi að hann fer að skoða heiminn. Hún er líka spámaður sem boðar þjáðum verkamönnunum komu frelsarans, sem muni verða meðalgangari þeirra og stjórnanda Metropolis borgarinnar, og sér að það er Freder.
C.A. Rotwang er í senn alkeimisti, vísindamaður og seiðskratti sem er nokkurs konar sambland fortíðar og framtíðar, enda er hann með táknrænum hætti rammaður milli gamalla bóka og neonljóss í einni senunni. Þrátt fyrir að hann njóti fulls trausts Fredersens, hatar hann hann. Ástæðan er sú að Rotwang elskaði líka Hel og kennir hann feðgunum um dauða hennar. Upphaflegur tilgangur vélmennisins var að skapa Hel á ný og endurheimta hana þannig úr dánarheimi. Fredersen fær Rotwang hins vegar til að veita vélmenninu mynd Maríu til að stöðva uppreisn verkalýðsins en Rotvang gerir það aðeins til þess að tortíma feðgunum Fredersen og Freder og sjálfri Metropolis borg þeirra. Rotwang nær að fanga Maríu í katakombum borgarinnar með ljósi. Hún hefur aðeins kerti en hann notar ljósbera, sem gæti vísað til djöfulsins en Lúsífer er latneskan fyrir ljósbera. Hann svíkur að minnsta kosti vinnuveitanda sinn, beitir hiklaust ofbeldi og allt sem hann gerir spillir aðeins og eyðileggur. Athyglisvert er að fimmarmastjörnur sjást víða í vinnustofu hans og snúa sumar upp eins og galdratákn en aðrar snúa niður eins og tákn djöfulsins. Samspil Rotwangs og Maríu er tekið úr ævintýrahefðinni þar sem stúlku er rænt og galdur framinn. Í þessari mynd er það Doppelganger sem er skapaður.
Falsmarían (einnig nefnd Vélmennið og Futura) er falsspámaður sem sáir lygum og sundrungu hvert sem hún fer. Hún fær verkamennina til að kalla syndaflóð yfir sig og yfirstéttarfólkið til að drepa hvert annað í næturklúbbinum þar sem hún dansar á sviði sem hefur á sér mynd marghöfða drekans sem hóran mikla situr á í Opinberunarbók Jóhannesar. Hún er því fullkomin andstæða Maríu, siðblind, grimm og ofstækisfull.
Eilífi aldingarðurinn.Eden birtist tvisvar í myndinni, fyrst þar sem sakleysi Freder er sýnt og síðar sem griðarstaður fyrir börnin þegar borg verkalýðsins sekkur í syndaflóðinu.
Krossarnir í katakombunum þar sem María predikar eru tómir enda frelsarinn enn ókominn. Sjálf staðsetningin endurspeglar fyrstu áratugi kristninnar þar sem samkomurnar voru oftar en ekki haldnar í salarkynnum hinna dauðu vegna tíðra ofsókna. Ólíklegt er að aldur katakombanna sé tilviljun enda eru 2000 ár liðin frá því þau voru gerð þegar myndin á að gerast.
Kenningar Tómasar frá Akvínas um dauðann og dauðasyndirnar sjö eru fyrir löngu orðnar sígildar. Þær birtast Freder í upphafi ofsjóna vegna sótthitans.
Falsmarían fær verkalýðinn til að gera uppreisn gegn yfirvöldunum og tortíma vélunum en fyrir vikið kallar það yfir sig syndarflóð sem drekkir borginni.
Josephat, sem er bæði lærlingur Freders og vinur, er tákn miðstéttarinnar í myndinni. Hann er staðfastur og lætur hvorki múta sér né hræða frá því að aðstoða Freder. Að lokum tekst honum að bjarga Freder, Maríu og börnunum undan flóðinu þar sem hann gjörþekkir borgina og veit hvar flóttaleiðina er að finna. Hann bjargar svo Fredersen líka þegar hann upplýsir æstan múginn um að börn þeirra eru enn á lífi.
Heimildaskráhttp://www.persocom.com.br/brasilia/metropo.htm.
http://imdb.com/title/tt0017136/
http://www.dvdsavant.com/s711metro.html.
Trúarbrögð heimsins í mynd og máli. Ritstjóri: Michael D. Coogan. Mál og menning. Reykjavík. 1999.
